تحلیل زمینه ها و روند گرایش به تشیع در مناطق کردنشین ( از سال 900 تا 1400 ه.ق)
27 بازدید
مقطع: دکترا
نقش: داور
دانشگاه: دانشگاه اصفهان
نام استاد/نام دانشجو : کیومرث عظیمی
چکیده کردستان به دلیل تسامح قوم کُرد نسبت به انتشار مذاهب و آیین¬های مختلف و متعدد، مکانی امن و مطمئن برای ترویج عقاید، آیین¬ها و مذاهب گوناگون بوده و هست. این ویژگی خاص، قوم کُرد را از همسایگانشان متمایز ساخته است؛ زیرا در میان کُردها، عامل تعامل افراد و طوایف مختلف باهم، قبل از آن که بر پایه پیروی ایشان از آیین و مذهبی خاص تکیه داشته باشد، بر متغیّر زبانی و «کُرد» بودن استوار است. وجود پیروان آیین¬های آشوری(مسیحی)، یهودی، ایزدی، شافعی، شیعی اثناعشری، یارسان(اهل¬حق)، صارلی، بِجُوران، شَبَک، علوی، بهایی، سلفی، وهابی و پیروان طریقت¬های متعدد صوفیه مانند نقشبندی، قادری، نعمت¬اللهی، جلالی(خاکساری) و بکتاشی در سرزمین کردستان، متأثر از همین عامل تسامح قوم کُرد است. از این میان انتشار عقاید شیعی و مذاهب منسوب به تشیع در میان کُردها از همه جالب¬تر و پیچیده¬تر است که تحلیل زمینه¬های نشر آن، در خلال سال¬های 900 تا 1400 هجری، هدف اصلی این پژوهش است. علی¬رغم رفت و آمد و سکونت برخی از بزرگان شیعی در قرن¬های اولیه اسلامی در مناطق کردنشین و آشنایی مردم کُرد با برخی از مبانی عقاید شیعی در اثر این تعامل، اما رواج گسترده افکار و عقاید شیعی در میان کُردها به قرن¬های هفتم و هشتم هجری در دوران سلطه ایلخانان و ترکمانان جانشین آنان بر قسمت¬هایی از مناطق کردنشین بازمی¬گردد که در قالبی از پوشش افکار طریقت¬های صوفیانه و شکلی غلوآمیز رواج می¬یافت. در دوران سلطه خلافت عثمانی و دولت صفوی بر قسمت¬هایی از کردستان، انتشار تشیع غالی¬گونه، تحت تأثیر عواملی متعدد؛ همچون مهاجرت طوایفی از کُردان به مناطق شیعه¬نشین، سکونت تجار و علمای شیعی در قسمت¬هایی از نواحی کردنشین، تعامل حوزه سکونت طوایف کُرد با شیعیان، نقش سلاطین و حُکّام محلی در بسط مبانی تشیع در میان کردها و عواملی از این دست که در این رساله بطور مفصل بدان پرداخته می¬شود. کلیدوازگان: کُرد، کردستان، تشیع اثناعشری، شَبَک، یارسان، صارلی، بِجُوران،عثمانی، صفوی